Ăn dặm kiểu Nhật đúng cách là như thế nào

24.Feb.2020

Con của bạn đang bước vào giai đoạn chuẩn bị ăn dặm và bạn đang băn khoăn không biết nên lựa chọn phương pháp ăn dặm nào phù hợp cho con: Ăn dặm truyền thống (ADTT), Ăn dặm kiểu Nhật (ADKN) hay Ăn dặm bé tự chỉ huy (Baby Led Weaning – BLW).

Bài viết dưới đây sẽ một phần giải đáp giúp các mẹ về phương pháp Ăn dặm kiểu Nhật (ADKN) – phương pháp được lựa chọn nhiều nhất hiện nay

Vậy Ăn dặm kiểu Nhật đúng cách là như thế nào?

Ăn dặm kiểu Nhật là một phương pháp vô cùng khoa học và hiệu quả áp dụng cho bé từ 5 tới 18 tháng tuổi, mang lại rất nhiều đóng góp cho sự phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần của trẻ nhỏ. 

Ăn dặm áp dụng cho bé từ 5 đến 18 tháng tuổi

Ăn dặm áp dụng cho bé từ 5 đến 18 tháng tuổi

Với kinh nghiệm đã thực hiện thành công phương pháp ăn dặm này cho chính con mình. Tôi muốn chia sẻ với các bạn những kỹ năng cần thiết để áp dụng phương pháp ăn dặm kiểu Nhật một cách hiệu quả nhất.

1. Thế nào là phương pháp ăn dặm kiểu Nhật?

Ăn dặm kiểu Nhật tôn trọng hương vị nguyên bản của từng loại thực phẩm. Các loại thức ăn của trẻ sẽ được để riêng rẽ, không trộn lẫn với nhau. giúp trẻ cảm nhận hương vị nguyên bản của từng thực phẩm, phát triển vị giác, từ đó kích thích trẻ thèm ăn.

Chế độ ăn dặm kiểu Nhật cũng đề cao tính thẩm mỹ khi trình bày món ăn. Hầu hết các bữa ăn của trẻ thường rất màu sắc và được tạo hình rất đẹp, để trẻ thấy đủ hấp dẫn thưởng thức bữa ăn.

Đặc biệt, các mẹ ở Nhật khi cho con ăn dặm tuyệt đối không ép con ăn. Bởi các mẹ cho rằng, nếu ép con ăn sẽ khiến bữa ăn trở thành nỗi ám ảnh. Từ đó, các bé sẽ càng sợ ăn hơn nữa.

Ăn dặm kiểu Nhật tôn trọng hương vị nguyên bản của từng loại thực phẩm

Ăn dặm kiểu Nhật tôn trọng hương vị nguyên bản của từng loại thực phẩm

Ăn dặm kiểu nhật được hiểu đơn giản là dạng:

- Trẻ ăn thô sớm

- Ăn đa dạng thức ăn

- Cho bé ăn các món ăn riêng rẽ, không trộn chung với nhau 

- Luôn tôn trọng ý thích, ý muốn của trẻ, không ép trẻ ăn

2. Khi nào nên bắt đầu tập cho bé ăn dặm?

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, nếu một đứa trẻ tăng cân đều đặn, trung bình khoảng (500 – 600 gram/tháng). Sữa mẹ vẫn đáp ứng đủ nhu cầu cho con bú thì hãy cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời. Chỉ cho trẻ bắt đầu ăn dặm khi bé tròn 6 tháng trở lên.

Tuy nhiên, với một số trường hợp đặc biệt như dưới đây, các mẹ có thể cho bé ăn dặm trước 6 tháng tuổi:

  • Với những trẻ có mẹ phải đi làm sớm, không có điều kiện cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.

  • Trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn và đúng cách nhưng không tăng cân tốt.

  • Những trẻ có phản ứng không tốt với sữa mẹ.

  • Trẻ thức dậy nhiều lần vào ban đêm và đòi bú, thời gian giữa các cữ bú ngắn, mẹ có thể bổ sung cho trẻ bằng ăn dặm

Đồng thời, chỉ nên cho bé ăn dặm khi bé đạt được những mốc phát triển sau:

  • Bé đã giữ vững cổ.

  • Bé tự ngồi được.

  • Bé tỏ ra thích thú với thức ăn.

  • Khi đưa thìa vào miệng bé, bé ít dùng lưỡi đẩy ra.

Nên cho bé Ăn dặm khi bé đã giữ vững cổ

Nên cho bé Ăn dặm khi bé đã giữ vững cổ

3. Nguyên tắc ăn dặm kiểu Nhật

  •  Dùng gạo, bánh mì… để chế biến thành các loại cháo phù hợp với từng giai đoạn.

  •  Cho bé ăn riêng từng món ăn, không nên trộn chung với nhau.

  •  Làm phong phú thực đơn ăn dặm cho bé bằng nhiều loại thực phẩm, rau quả khác nhau.

  •  Cân bằng dinh dưỡng giữa thực phẩm với lượng sữa.

  •  Tạo môi trường phù hợp khi ăn.

  •  Tập cho bé tự ăn dần, chủ động trong ăn uống và hình thành thói quen lành mạnh khi ăn…

  •  Không đặt ra áp lực quá lớn về các chỉ tiêu cân nặng của bé.

Nguyên tắc ăn dặm kiểu Nhật

4. Các giai đoạn cơ bản cho bé ăn dặm kiểu Nhật

Trong quá trình ăn dặm, ngoài việc tập ăn thức ăn, bé còn được học kỹ năng nhai thức ăn, bốc thức ăn bằng tay, xúc thức ăn bằng muỗng. Tất cả những kỹ năng đó sẽ giúp bé sớm biết ăn một cách độc lập và bé sẽ cảm thấy rất thú vị với bữa ăn của mình. 

Bé tập ăn qua bốn giai đoạn

Bé tập ăn qua bốn giai đoạn

Và ăn dặm kiểu Nhật được chia làm 4 Giai đoạn như sau:

  • Giai đoạn 1 (5~6 tháng tuổi) – bé làm quen với muỗng

Cách áp dụng

  • Tuần đầu tiên cho bé ăn cháo trắng nghiền nhuyễn, rây qua lưới (không nêm gia vị; nấu theo tỉ lệ 1:10 (5 ml gạo + 50 ml nước), giống như cháo loãng để bé dễ nuốt thức ăn không cần nhai. 
  • Từ tuần thứ hai trở đi, có thể cho bé ăn thêm một chút rau, củ, quả, ban đầu nên cho bé ăn từ ít đến nhiều: 2 ngày đầu tiên cho bé ăn 1 muỗng (15 ml), 3 ngày tiếp theo 2 muỗng (30 ml), … 
  • Đối với những bé nhạy cảm, nếu bé không ăn, không nên ép bằng mọi cách mà hãy ngừng khoảng 2~3 ngày. Sau đó, tiếp tục chế biến thức ăn mịn hơn và thử cho bé ăn lại.

Cách nấu cháo từ gạo

Cách nấu cháo từ gạo

Lưu ý

  •  Giai đoạn này mẹ có thể cho bé ăn dặm 1 bữa/ngày kết hợp dinh dưỡng.

  •  Khi bé ăn được 3, 4 thìa thì có thể bắt đầu cho bé ăn thử trái cây, rau củ hầm nhừ.

  •  Sau 1 tháng ăn dặm nếu bé nuốt thức ăn tốt thì nâng lên 2 bữa/ngày.

  •  Nên cố gắng cho trẻ ăn cố định 1 giờ nhất định.

  •  Tất cả các món ăn cho bé nên ở dạng dung dịch loãng và không nêm thêm gia vị.

  •  Thực phẩm sử dụng ở giai đoạn này chủ yếu là:

-       Nhóm tinh bột: gạo, bánh mì, tinh bột, khoai tây, khoai lang.

-       Nhóm rau quả: cà rốt, chuối, rau chân vịt, bí đỏ, củ cải, cà chua.

Giai đoạn 2: Giai đoạn bé tập nhai (từ 7 – 8 tháng tuổi)

  • Cách áp dụng

Đây là giai đoạn bé biết nhai trệu trạo, bé có thể đẩy mạnh lưỡi lên hàm trên để làm tan thức ăn, nên thức ăn của bé chỉ cần nghiền nhỏ. Có thể cho bé ăn thịt nạc hoặc các loại cá có thịt màu đỏ. 

Có thể cho bé ăn mì sợi nấu mềm như cháo 1:7, cắt nhỏ sao cho bé có thể bốc ăn bằng tay. Bé rất thích nuốt mì hoặc thức ăn dạng sợi dài 2~3 cm (nui, bánh canh, phở, bún). Giai đoạn này cho bé ăn cháo nguyên hạt tỉ lệ 1:7 (10 ml gạo + 70 ml nước).

Giai đoạn bé tập nhai (từ 7 – 8 tháng tuổi)

Lưu ý

  •  Giai đoạn này mẹ có thể cho bé ăn 2 bữa sáng và tối mỗi ngày.

  •  Ngoài các thức ăn phổ biến như cháo, rau, mẹ có thể bổ sung thêm cho bé các loại thịt như cá, thịt gà hay gan kết hợp nhiều loại rau củ, trái cây, ngũ cốc, thực phẩm giàu đạm.

  •  Độ cứng của thức ăn mà bé có thể nghiền bằng lưỡi tương đương đậu phụ.

  •  Lượng thức ăn mỗi bữa.

-       Nhóm tinh bột (50-80 gram): gạo, bánh mỳ, tinh bột, khoai tây, khoai lang.

-       Nhóm rau quả (20-30 gram): cà-rốt, chuối, rau chân vịt, bí đỏ, củ cải, cà chua.

-       Nhóm chất đạm: Cá hoặc thịt (10-15 gram); đậu phụ (30-40 gram); lòng đỏ trứng (1/3 quả) khi đã quen có thể ăn cả lòng trắng; các chế phẩm từ sữa (50-70 gram).

Giai đoạn 3: giai đoạn bé tập bốc (từ 9 – 11 tháng tuổi)

  • Cách áp dụng

Ở giai đoạn này, cho bé ăn mỗi ngày 3 bữa chính. Bé đã có thể nhai tốt thức ăn bằng lợi. Vì vậy, thức ăn được nấu mềm sao cho bé có thể nhai bằng lợi

Có thể tập cho bé ăn những món ăn cứng hơn một chút. Thức ăn của bé được cắt to khoảng 0,5 cm, dài khoảng 2 ~ 3 cm để bé có thể tự bốc ăn hoặc cầm nĩa ghim thức ăn cho vào miệng. Bé có thể ăn được hầu hết các loại rau. 

Bé có thể ăn hầu hết các món cá nấu chín. Nên cho bé ăn thêm gan gà, các loại thịt có màu đỏ, đậu quả, đậu hũ để bổ sung chất sắt. Giai đoạn này cho bé ăn cháo nguyên hạt tỉ lệ 1:5 (20 ml gạo + 100 ml nước).

giai đoạn bé tập bốc (từ 9 – 11 tháng tuổi)

Lưu ý

  •  Giai đoạn này mẹ có thể cho bé ăn ngày 3 bữa: sáng, trưa, chiều tối.

  •  Giữ thoái quen và nhịp ăn uống của bé, và cho bé thử cùng ăn với cả nhà.

  •  Tăng dần độ cứng của thức ăn lên mức bé có thể nhai bằng nướu 

  •   Lượng thức ăn mỗi bữa:

-       Nhóm tinh bột: Cháo trắng 90 gram cho đến cơm nát 80 gram.

-       Nhóm rau quả (30-40 gram): cà-rốt, chuối, rau chân vịt, bí đỏ, củ cải, cà chua.

-       Nhóm chất đạm: Cá, thịt (15 gram); đậu phụ (45 gram); trứng (1/2 quả) 

  •   Trong giai đoạn này, cháo có thể để nguyên hạt gạo. Thức ăn cắt nhỏ, mỏng và ninh mềm. Bé có thể ăn được hầu hết các loại thực phẩm và các loại gia vị như muối, xì dầu với lượng nhỏ.

Giai đoạn 4: Giai đoạn nhai khỏe (ăn cơm, từ 12 tháng đến 18 tháng)

  • Cách áp dụng

Bé ăn mỗi ngày 3 bữa chính cùng thời gian với bữa ăn của người lớn. Có thể cho bé ăn cơm nát rồi đến cơm. Ngoài ra, tập cho bé tự ăn bằng muỗng và nĩa. 

Mục tiêu của giai đoạn này là cho bé ăn thức ăn giàu dinh dưỡng để hướng đến việc ngừng cho bé uống sữa bột. Vì vậy nên cho bé ăn cân bằng dinh dưỡng bằng nhiều loại thực phẩm. Tuy nhiên, thức ăn của bé vẫn được nêm nhạt. 

Để tập cho bé biết tự ăn, nên chế biến các món mà bé có thể tự bốc ăn như các món làm từ bánh mì lát hoặc cơm nắm. Nên tạo thức ăn có hình dạng và màu sắc bắt mắt để bé thích ăn hơn. 

https://camnang.bibomart.com.vn/wp-content/media/an-dam-kieu-nhat-4.jpg

Bảng thời gian ăn dặm trong ngày

Lưu ý

  •  Cần giữ nhịp ăn uống ngày 3 bữa và tạo thói quen sinh hoạt cho bé.

  •  Tăng dần độ cứng thức ăn lên mức tương tự thịt viên.

  •  Lượng thức ăn mỗi bữa:

-       Nhóm tinh bột: Cơm nát 90 gram, cơm trắng 80 gram.

-       Nhóm rau quả (40-50 gram): cà-rốt, chuối, rau chân vịt, bí đỏ, củ cải, cà chua.

-       Nhóm chất đạm: Cá hoặc thịt (15-20 gram); hoặc đậu phụ (50-55 gram); hoặc trứng (2/3-1 quả); hoặc các chế phẩm từ sữa (100 gram).

  •  Đối với các bé đủ chiều cao và cân nặng thì không cần uống sữa bột mà chuyển sang sữa tươi thông thường.

Trong quá trình cho bé ăn dặm, bạn hãy chú ý đến tâm lý của bé yêu. Hãy tạo cho trẻ tâm lý thoải mái nhất, được chọn lựa món ăn mà trẻ thích. Bên cạnh đó, bạn cũng nên tránh ép trẻ ăn khiến trẻ trở nên sợ ăn. Nếu làm được như vậy, bạn sẽ tạo cho trẻ thói quen ăn uống tốt về sau.

Tác giả: Venus Vũ

Bài viết liên quan